1. Vai trò trong chuỗi xử lý
Nước thải và bùn chưa xử lý thường lẫn rác, xơ, giấy, lông, cặn thô. Nếu không loại sớm, chúng làm mòn hoặc kẹt bơm, quấn vào cánh khuấy, tắc đường ống và tăng tải cho các công đoạn sinh học, cô đặc và tách ép. Bước lọc rác vì vậy đặt ở đầu hệ thống, thường ngay sau hố thu gom hoặc bể điều hòa.
2. Vì sao mặt lọc dễ bít tắc
Xơ và tạp chất mềm quấn vào khe lọc; dầu mỡ và chất dính bám vào bề mặt lọc làm giảm lưu lượng. Cách xử lý truyền thống là rửa hoặc cào định kỳ, tốn nước, điện và nhân công, đồng thời công suất dao động giữa các lần vệ sinh (xem thêm khái niệm bít khe lọc và rửa ngược).
3. Các hướng lọc
| Hướng | Cách hoạt động | Ghi chú |
|---|---|---|
| Lưới chắn rác, sàng tĩnh | Giữ rác thô trên bề mặt lưới hoặc song chắn | Đơn giản; thường cần cào hoặc rửa để tránh bít (xem trang thiết bị Lưới chắn rác và sàng) |
| Sàng rung | Rung động giúp nước thoát và hạn chế bít lỗ sàng | Được dùng trong một số máy tách phân hai tầng (xem bài tách rắn – lỏng băng tải con lăn) |
| Trục elip tự làm sạch | Khe giữa trục quay tiết diện elip và thanh cố định được làm sạch liên tục nhờ chuyển động quay | Không cần rửa ngược; ví dụ CF Screen và Slit Saver dòng SN |
Bảng mô tả định hướng chung; chi tiết từng loại thiết bị ở các trang thiết bị.
4. Cơ cấu tự làm sạch bằng trục elip
Trục có tiết diện elip lệch pha đan xen với thanh cố định; khi quay, các trục đẩy cặn bám ở khe ra ngoài nên mặt lọc không bị bít. Cơ cấu này là nền của họ Slit Saver: CF Screen dùng ở dạng lọc rác tinh rất gọn, dòng SN dùng để tách rắn – lỏng và cô đặc bùn loãng với dải công suất lớn hơn. Nguyên lý đầy đủ ở bài Ép con lăn đa đĩa elip.
5. Giới hạn cần biết
- Lọc rác chỉ loại chất rắn thô; không thay thế cô đặc hay tách nước.
- Kích thước khe phải chọn theo loại tạp chất và mục đích (thiết bị họ Slit Saver có khe khoảng 0,5–4,0 mm).
- Với bùn vô cơ mài mòn, đĩa thép có thể bị mòn: xem giới hạn ở bài công nghệ ép con lăn đa đĩa elip.
6. Dự án điển hình
Các hồ sơ dự án có áp dụng công nghệ này:
Nước thải chế biến thịt gà: tách tạp chất rắn bằng mặt lọc con lăn, không ép
Thực phẩm & đồ uống · 13,8 m³/giờ lưu lượng; 49 kgDS/h khuyến nghị
Nhà máy tái chế nhựa: sàng tách mảnh nhựa 62 m³/giờ, chạy liên tục 24 giờ
Nước thải công nghiệp · 62 m³/giờ lưu lượng; 24 h vận hành liên tục
Thiết bị liên quan
CF Screen
Máy lọc tách rác tinh không tắc nghẽn (Clog Free)
Slit Saver dòng SN
Máy ép bùn dạng con lăn đa đĩa elip – tách rắn – lỏng bằng trọng lực
Lưới chắn rác và sàng
Thiết bị loại xơ, cặn thô
Câu hỏi thường gặp
Lọc rác có cần rửa ngược không?
Tùy công nghệ; các thiết bị trục elip tự làm sạch (CF Screen, Slit Saver dòng SN) không cần rửa ngược trong vận hành thông thường.
Nên đặt thiết bị lọc rác ở đâu?
Ở đầu hệ thống, thường ngay sau hố thu gom hoặc bể điều hòa, trước bơm và các công đoạn xử lý.
Số liệu có dấu * là công bố của nhà sản xuất, không thay thế thử nghiệm với bùn thực tế.