Lọc rác và tách tạp chất (screening)

Lọc rác và tách tạp chất là bước đầu tiên của hệ thống: loại rác, xơ và chất rắn thô để bảo vệ bơm, đường ống và các công đoạn phía sau. Vấn đề khó nhất của bước này là bít tắc mặt lọc.

Tiền xử lý & tách rắn thôThời gian đọc: ~4 phút

1. Vai trò trong chuỗi xử lý

Nước thải và bùn chưa xử lý thường lẫn rác, xơ, giấy, lông, cặn thô. Nếu không loại sớm, chúng làm mòn hoặc kẹt bơm, quấn vào cánh khuấy, tắc đường ống và tăng tải cho các công đoạn sinh học, cô đặc và tách ép. Bước lọc rác vì vậy đặt ở đầu hệ thống, thường ngay sau hố thu gom hoặc bể điều hòa.

2. Vì sao mặt lọc dễ bít tắc

Xơ và tạp chất mềm quấn vào khe lọc; dầu mỡ và chất dính bám vào bề mặt lọc làm giảm lưu lượng. Cách xử lý truyền thống là rửa hoặc cào định kỳ, tốn nước, điện và nhân công, đồng thời công suất dao động giữa các lần vệ sinh (xem thêm khái niệm bít khe lọcrửa ngược).

3. Các hướng lọc

Các hướng lọc rác và tách tạp chất (định hướng chung)
HướngCách hoạt độngGhi chú
Lưới chắn rác, sàng tĩnhGiữ rác thô trên bề mặt lưới hoặc song chắnĐơn giản; thường cần cào hoặc rửa để tránh bít (xem trang thiết bị Lưới chắn rác và sàng)
Sàng rungRung động giúp nước thoát và hạn chế bít lỗ sàngĐược dùng trong một số máy tách phân hai tầng (xem bài tách rắn – lỏng băng tải con lăn)
Trục elip tự làm sạchKhe giữa trục quay tiết diện elip và thanh cố định được làm sạch liên tục nhờ chuyển động quayKhông cần rửa ngược; ví dụ CF Screen và Slit Saver dòng SN

Bảng mô tả định hướng chung; chi tiết từng loại thiết bị ở các trang thiết bị.

4. Cơ cấu tự làm sạch bằng trục elip

Trục có tiết diện elip lệch pha đan xen với thanh cố định; khi quay, các trục đẩy cặn bám ở khe ra ngoài nên mặt lọc không bị bít. Cơ cấu này là nền của họ Slit Saver: CF Screen dùng ở dạng lọc rác tinh rất gọn, dòng SN dùng để tách rắn – lỏng và cô đặc bùn loãng với dải công suất lớn hơn. Nguyên lý đầy đủ ở bài Ép con lăn đa đĩa elip.

5. Giới hạn cần biết

  • Lọc rác chỉ loại chất rắn thô; không thay thế cô đặc hay tách nước.
  • Kích thước khe phải chọn theo loại tạp chất và mục đích (thiết bị họ Slit Saver có khe khoảng 0,5–4,0 mm).
  • Với bùn vô cơ mài mòn, đĩa thép có thể bị mòn: xem giới hạn ở bài công nghệ ép con lăn đa đĩa elip.

6. Dự án điển hình

Các hồ sơ dự án có áp dụng công nghệ này:

Thiết bị liên quan

Câu hỏi thường gặp

Lọc rác có cần rửa ngược không?

Tùy công nghệ; các thiết bị trục elip tự làm sạch (CF Screen, Slit Saver dòng SN) không cần rửa ngược trong vận hành thông thường.

Nên đặt thiết bị lọc rác ở đâu?

Ở đầu hệ thống, thường ngay sau hố thu gom hoặc bể điều hòa, trước bơm và các công đoạn xử lý.

Số liệu có dấu * là công bố của nhà sản xuất, không thay thế thử nghiệm với bùn thực tế.