Chương 6 · Đánh giá bánh bùn

Bánh bùn "đạt" hay không cần được đo bằng vài chỉ số rõ ràng, đo nhất quán giữa các lần: độ khô, tỷ lệ thu giữ chất rắn và chất lượng nước lọc. Thiếu một trong ba, kết luận về máy ép hay polymer đều dễ sai.

Cập nhật:

Cẩm nang · Chương 6/10Thời gian đọc: ~3 phút

Bạn sẽ nắm được

Câu hỏi của chương: Bánh bùn như thế nào là đạt?

  • Phân biệt độ ẩm và độ khô bánh bùn.
  • Tính tỷ lệ thu giữ chất rắn.
  • Đo nhất quán để so sánh được giữa các lần.

1. Độ khô và độ ẩm

Độ khô = phần trăm chất rắn trong bánh bùn; độ ẩm = 100% trừ độ khô. Hồ sơ Nhật Bản thường ghi độ khô, hồ sơ Việt Nam thường ghi độ ẩm, nên cần đọc kỹ. Vài điểm phần trăm tạo khác biệt lớn: cùng 1 tấn chất rắn khô, bánh 20% nặng 5 tấn, bánh 25% chỉ còn 4 tấn. Xem Độ ẩm bánh bùn.

2. Tỷ lệ thu giữ chất rắn

Tỷ lệ thu giữ = phần chất rắn vào máy được giữ lại trong bánh bùn. Máy cho bánh rất khô nhưng để lọt nhiều chất rắn ra nước lọc thực chất chỉ chuyển bùn quay lại đầu hệ xử lý. Luôn đọc độ khô cùng với tỷ lệ thu giữ. Xem Tỷ lệ thu giữ chất rắn.

Hình · 100 kg chất rắn vào máy đi về đâu

Phần lọt sang nước lọc quay lại đầu hệ thống xử lý và làm tăng tải cho các công trình phía trước.

Vào bánh bùnLọt sang nước lọc
Thu giữ 90%10 kg lọt ra
Thu giữ 95%5 kg lọt ra
Thu giữ 98%2 kg lọt ra
Cân bằng khối lượng: chất rắn vào = chất rắn trong bánh bùn + chất rắn trong nước lọc. Từ thu giữ 98% xuống 90%, lượng chất rắn quay vòng tăng gấp 5 lần.

3. Chất lượng nước lọc

Nước lọc (filtrate) quay về hệ xử lý nước thải. Nước lọc đục là dấu hiệu thiếu polymer, bông vỡ hoặc máy quá tải; nước lọc nhớt có thể là thừa polymer. Với bùn tiêu hóa, nước lọc giàu amoni, cần tính vào tải của bể sinh học.

4. Đo cho nhất quán

  • Cùng phương pháp sấy mẫu (nhiệt độ, thời gian) giữa các lần đo.
  • Lấy mẫu bánh ở nhiều điểm và nhiều thời điểm; bánh không đều giữa đầu và cuối mẻ, giữa hai mép băng.
  • Ghi kèm tải chất rắn và liều polymer lúc lấy mẫu, để so sánh được.

Tự kiểm tra

  • Hồ sơ đang ghi độ khô hay độ ẩm?
  • Tỷ lệ thu giữ chất rắn hiện tại là bao nhiêu?
  • Độ khô được đo bằng cùng một phương pháp giữa các lần chưa?

Câu hỏi thường gặp

Độ ẩm 80% nghĩa là độ khô bao nhiêu?

Độ khô 20%: trong 100 kg bánh bùn có 20 kg chất rắn khô và 80 kg nước.

Vì sao phải xem tỷ lệ thu giữ cùng độ khô?

Máy có thể cho bánh khô nhưng để lọt nhiều chất rắn ra nước lọc; phần đó quay lại hệ xử lý và làm tăng tải, nên độ khô cao chưa chắc là kết quả tốt.

Số liệu có dấu * là công bố của nhà sản xuất, không thay thế thử nghiệm với bùn thực tế.