Bạn sẽ nắm được
Câu hỏi của chương: Công nghệ nào hợp với bùn của tôi?
- Nắm nguyên lý chung của tách nước cơ học.
- Biết điểm mạnh, giới hạn của từng nhóm công nghệ.
- Biết các tiêu chí so sánh cần dùng.
1. Nguyên lý chung
Máy tách nước cơ học đều làm hai việc: thoát nước trọng lực (để nước tự do chảy qua mặt lọc) rồi ép (tăng áp lực để lấy nước giữa các bông). Khác nhau ở cách tạo áp lực (băng, vít, đĩa, lực ly tâm, áp suất bơm) và cách giữ mặt lọc sạch (nước rửa, cơ cấu tự làm sạch).
2. Các nhóm công nghệ
- Ép băng tải: liên tục, lưu lượng lớn, cần nước rửa băng.
- Ép trục vít: liên tục, tốc độ chậm, ít ồn, ít nước rửa.
- Ép con lăn đa đĩa elip: mặt lọc tự làm sạch, hợp bùn dầu mỡ; không hợp bùn vô cơ mài mòn.
- Ly tâm: gọn, kín, hợp nơi cần kiểm soát mùi; điện năng cao, cần bông bền.
- Ép khung bản: theo mẻ, cho bánh khô nhất; thiết bị lớn, cần nhân công hoặc tự động hóa.
- Khử nước điện thẩm: bước hoàn thiện sau ép cơ học, không thay thế ép cơ học.
Hình · Độ ẩm bánh bùn sau ép theo loại bùn và loại máy
Bùn nước thải sinh hoạt/đô thị. Thanh nằm càng về bên trái = bánh bùn càng khô. Trục: độ ẩm 50–90%.
3. Tiêu chí so sánh
So sánh công bằng phải dùng cùng một bùn và cùng một khung tiêu chí: độ khô bánh bùn, tỷ lệ thu giữ chất rắn, liều polymer, điện năng quy đổi theo tấn chất rắn khô, nước rửa, diện tích, độ ồn, mức tự động hóa và bảo trì. Công cụ So sánh công nghệ đặt các công nghệ cạnh nhau theo các tiêu chí này.
4. Phân biệt theo cách vận hành
- Mẻ, bán mẻ và liên tục: máy mẻ dừng sau mỗi chu kỳ để lấy chất rắn ra; bán mẻ tự động lặp lại chu kỳ đó (ép khung bản xả bánh tự động); máy liên tục vừa cấp vừa xả (ép băng tải, trục vít, đĩa quay, ly tâm gạn) và thường dùng khi lưu lượng lớn.
- Giai đoạn lọc và giai đoạn ép: lọc tạo lớp bánh trên mặt lọc; khi bánh đã đầy khoang, ép dùng áp lực cao hơn áp lọc để giảm tiếp độ ẩm.
- Ép tĩnh và ép động: ép tĩnh chỉ nén theo một hướng (ép khung bản); ép động có thêm lực cắt do mặt lọc chuyển động (ép băng tải, đĩa quay, trục vít), giúp ép hiệu quả hơn.
- Áp suất và lưu lượng: lọc áp không đổi có tốc độ giảm dần; lọc lưu lượng không đổi có áp lực tăng dần (ép băng tải, đa đĩa, ly tâm gạn); nhiều máy khác chạy với cả áp lực và tốc độ cùng biến đổi (giai đoạn lọc của ép khung bản, trục vít, đĩa quay).
Nguồn tham khảo: LFPI (2011), Sổ tay máy lọc tách nước dành cho người dùng, mục 1.6, 1.9 và 5.3.2.
Tự kiểm tra
- Đã loại được công nghệ nào không hợp với bùn của tôi (mài mòn, dầu mỡ, mùi)?
- Tiêu chí nào quan trọng nhất ở nhà máy: độ khô, điện, nước rửa, mặt bằng hay nhân công?
- Có thể thử máy quy mô nhỏ với bùn thật không?
Câu hỏi thường gặp
Công nghệ tách nước nào cho bánh bùn khô nhất?
Với cùng một bùn, ép khung bản thường cho bánh khô nhất, nhưng chạy theo mẻ và thiết bị lớn. Khử nước điện thẩm có thể nâng thêm độ khô sau ép cơ học.
Có công nghệ nào tốt nhất cho mọi loại bùn không?
Không. Mỗi công nghệ có điểm mạnh và giới hạn; lựa chọn phụ thuộc bùn, tải lượng, mục tiêu độ khô, mặt bằng và chi phí vòng đời.
Số liệu có dấu * là công bố của nhà sản xuất, không thay thế thử nghiệm với bùn thực tế.