Illinois bắt buộc lấy mẫu PFAS trong nước thải và bùn sinh học

Theo thông tin từ Environment+Energy Leader (ngày 13/8/2026), bang Illinois (Mỹ) vừa chính thức yêu cầu các cơ sở xử lý nước thải phải tiến hành lấy mẫu và báo cáo hàm lượng PFAS (các hợp chất perfluoroalkyl và polyfluoroalkyl – nhóm hóa chất tồn lưu trong môi trường) có trong nước thải đầu ra và bùn sinh học (biosolids). Đây là một bước đi cụ thể trong xu hướng siết chặt kiểm soát PFAS tại cấp tiểu bang, diễn ra song song với các nỗ lực ở cấp liên bang của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA).

Theo quy định mới, các nhà máy xử lý nước thải đô thị và công nghiệp tại Illinois có nghĩa vụ thu thập dữ liệu nồng độ PFAS từ cả dòng nước đầu ra lẫn bùn sinh học trước khi bùn được đem sử dụng cho mục đích nông nghiệp hoặc xử lý theo cách khác. Yêu cầu lấy mẫu này nhằm tạo nền dữ liệu để cơ quan quản lý đánh giá mức độ ô nhiễm, từ đó xây dựng giới hạn kiểm soát phù hợp trong tương lai. Động thái của Illinois phản ánh áp lực ngày càng tăng từ cộng đồng dân cư và cơ quan lập pháp đối với việc minh bạch hóa chất lượng bùn sinh học được bón trên đất nông nghiệp.

Ý nghĩa đối với nhà máy tại Việt Nam

Mặc dù quy định này thuộc phạm vi Illinois (Mỹ), xu hướng kiểm soát PFAS trong bùn sinh học đang lan rộng toàn cầu và sớm hay muộn sẽ ảnh hưởng đến các nhà máy xuất khẩu thực phẩm, thủy sản tại Việt Nam thông qua yêu cầu của đối tác nhập khẩu. Các nhà máy xử lý nước thải đô thị và công nghiệp trong nước nên bắt đầu xây dựng thói quen quan trắc chất lượng bùn toàn diện hơn, không chỉ dừng ở các chỉ tiêu truyền thống như tổng chất rắn (TS), chất rắn bay hơi (VS) hay kim loại nặng.

Với bùn sinh học từ nước thải sinh hoạt đô thị – vốn thường được xem xét để sử dụng như phân bón hữu cơ – việc hiểu rõ quy định pháp lý về bùn thải tại Việt Nam hiện hành là bước nền tảng. Song song đó, nếu bùn có nguồn gốc từ các khu công nghiệp dệt nhuộm, hóa chất hoặc chế biến thực phẩm sử dụng bao bì/phụ gia chứa PFAS, nguy cơ tích tụ PFAS trong bánh bùn sau ép là rủi ro cần được đánh giá trước khi quyết định hướng xử lý bánh bùn sau tách nước (ủ phân, bón đất, đồng xử lý hay chôn lấp).

Về mặt kỹ thuật, PFAS không bị loại bỏ bởi các quá trình tách nước cơ học thông thường — máy ép trục vít, ép băng tải hay ly tâm đều không phân hủy hay cô lập được nhóm chất này. Do đó, chiến lược kiểm soát PFAS phải bắt đầu từ kiểm soát nguồn thải đầu vào và quan trắc định kỳ, thay vì chỉ xử lý ở công đoạn tách nước bùn.

Nguồn tham khảo: Environment+Energy Leader