EPA chưa hoàn thiện quy định quan trọng về ô nhiễm PFAS trong nước

Theo thông tin từ Legis1, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) đến thời điểm đầu tháng 10/2026 vẫn chưa ban hành quy định cuối cùng về ô nhiễm nước do các hợp chất PFAS (chất gây ô nhiễm tồn lưu vĩnh cửu — per- and polyfluoroalkyl substances), dù đây được xem là một trong những bước pháp lý then chốt trong chiến lược kiểm soát PFAS toàn diện.

Sự chậm trễ này có nghĩa là nhiều quy định liên quan đến giới hạn xả thải PFAS từ các cơ sở xử lý nước thải, cũng như tiêu chuẩn quản lý bùn sinh học (biosolids) chứa PFAS, chưa có hiệu lực pháp lý chính thức. Trong bối cảnh áp lực từ cộng đồng và các tiểu bang ngày càng tăng — điển hình là bang Illinois đã yêu cầu lấy mẫu PFAS bắt buộc trong nước thải và bùn sinh học — khoảng trống pháp lý ở cấp liên bang đang tạo ra sự không nhất quán trong quản lý giữa các địa phương tại Mỹ.

Ý nghĩa đối với nhà máy tại Việt Nam

Mặc dù câu chuyện pháp lý này diễn ra tại Mỹ, nhưng xu hướng siết chặt kiểm soát PFAS trong bùn sinh học và nước thải đang lan rộng toàn cầu và có thể ảnh hưởng gián tiếp đến Việt Nam theo nhiều chiều. Các nhà máy xuất khẩu sang thị trường châu Âu, Bắc Mỹ hoặc Nhật Bản có thể phải đối mặt với yêu cầu kiểm soát PFAS trong bùn thải như một điều kiện tuân thủ chuỗi cung ứng trong tương lai không xa.

Đối với các cơ sở xử lý nước thải sinh hoạt đô thị, bùn sinh học (biosolids) là đối tượng chịu tác động trực tiếp nhất nếu quy định PFAS được áp dụng. Bùn hoạt tính dư từ các hệ thống sinh học, bùn từ ngành dệt nhuộm và bùn từ một số ngành công nghiệp hóa chất là những loại bùn có khả năng tích lũy PFAS cao nhất do đặc thù nguyên liệu và quy trình sản xuất. Việc hiểu rõ quy định pháp lý về bùn thải tại Việt Nam hiện hành là bước nền tảng để chuẩn bị cho các yêu cầu kiểm soát chất ô nhiễm mới trong tương lai.

Ở góc độ kỹ thuật, không có công nghệ tách nước bùn nào hiện tại có khả năng loại bỏ PFAS khỏi bánh bùn — tách nước chỉ làm cô đặc chất rắn, đồng nghĩa với việc PFAS cũng bị cô đặc theo trong bánh bùn. Do đó, hướng xử lý bánh bùn sau ép (đốt ở nhiệt độ cao, đồng xử lý trong lò xi măng) được xem là lựa chọn có khả năng phân hủy PFAS tốt hơn so với chôn lấp hay bón đất. Tham khảo thêm các phương án xử lý bánh bùn sau tách nước để cân nhắc lộ trình phù hợp ngay từ giai đoạn thiết kế hệ thống.

Nguồn tham khảo: Legis1